جلد اول : علم صرف ( مقدمة ) ( علوم عربيّة ) علوم عربيه كه آن را آداب عربية ، و علوم ادبيّه نيز ميگويند و عمده آنها علم صرف و نحو و لغت مىباشد چهارده علم است : علم صرف ، اشتقاق ، لغت ، نحو ، كتابت ، قرائت ، تجويد ، معانى ، بيان ، بديع ، شعر ، انشاء ، امثال ، تاريخ ادب كسىكه داراى اين علوم باشد بر كلام عرب مسلط ، و كمال استفاده را از آيات و احاديث تواند نمايد . بحث اين كتاب از علم صرف و اشتقاق است . ( علم صرف چيست ؟ ) علم صرف كه تصريف نيز گفته مىشود : علمى است كه به سبب آن بناء و ساختمان هركلمه‌اى از كلمات لغت عرب شناخته مىشود . ( صرف يا تصريف ) صرف در لغت تغيير دادن چيزى است از صورتى به صورتى يا حالتى به حالتى ، و در اصطلاح : تغيير كلمه است از بنائى به بناء ديگر ، براى تغيير معنى ، يا آسان شدن اداء ، يا تناسب حرفى با حرف ديگر ، يا بسيار شدن كلماتى كه داراى يك معنى باشند ، بناء اول اصل ، و بناء دوم فرع گفته مىشود ، و اين علم را علم صرف ميگويند زيرا در اين علم ، اصل و فرع كلمات ، و چگونگى تغيير آنها از اصل به فرع دانسته مىشود .